Mahnı, musiqi qədər, incəsənət, mədəniyyət qədər insanları bir-birinə heç nə bağlamır. İncəsənətin, mədəniyyətin, xüsusən də, mahnının, musiqinin oynadığı rolu heç bir vasitə oynaya bilməz.

HEYDƏR ƏLİYEV
2229

Azərbaycan Respublikasının Xalq rəssamı Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə vəfat edib

Azərbaycan mədəniyyətinə ağır itki üz vermişdir. Görkəmli qrafika ustası, Azərbaycan Respublikasının Xalq rəssamı, Əməkdar rəssam, professor Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə 2019-cu il dekabrın 20-də ömrünün 86-cı ilində vəfat etmişdir.   

Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə 24 fevral 1934-cü ildə  Naxçıvanın Ordubad rayonunda anadan olmuşdur. O, 1948-1955-ci illərdə Ə.Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsil almışdır. Rəssamın diplom işi “Ümumittifaq sərgisinə eksponatların yola salınması” adlı rəngkarlıq əsəri olmuşdur. O, daha sonra Ukraynada Kiyev Orta Rəssamlıq Məktəbini (1955-1956), Xarkov Dövlət Rəssamlıq İnistitutunun “Qrafika” fakültəsinin tələbəsi (1959-1962) olmuşdur. Cəmil Müfidzadənin növbəti diplom işi “Neft daşları” mövzusunda çəkdiyi rəngli ofortlar silsiləsidir.

O, tələbəlik illərində həm Azərbaycan, həm də Ukraynada təşkil olunmuş müxtəlif sərgilərdə iştirak etmişdir. Rəssamın işlədiyi “Doğma düzənlər”  ofort silsiləsi 1959-cu ildə Moskvada keçirilən  Azərbaycan  ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyü çərçivəsində təşkil olunmuş təsviri sənət sərgisində nümayiş olunmuşdur. O, 1961-ci ildə  III Ümumittifaq sərgisində (Moskva) “Qaldırıcı kranlar təmirdə” adlı ofort ilə iştirak etmişdir.

Cəmil Mufidzadə qrafika sənətinin fərgli texnikalarından yaradıcılıqla istifadə etmişdir. Rəssam ksilloqrafiya texnikasında işlədiyi  “Bakı albomu” (1962-1966),  “Neft daşları” (1965), “Qala divarları”(1966), “Parkda” (1966), “Qız qalası” (1966), “Xəzər üzərində axşam” (1966), “Romantiklər” (1966), “Damda” (1966) və s. əsərlərin adlarını qeyd etmək olar.  Rəssamın yaradıcılığında “İçərişəhər” (1965-2000) silsiləsi xüsusi yer tutur.  “Əcdadlarımızın yaşayış yerləri” (1968), “Göy pəncərəli evlər” (1968), “Babaların yurdu” (1968), “Köhnə Bakı” (1970), “Azərbaycan qadının keçmişdə” (1971), “Şirvanşahlar sarayı” (1971), “Xan saryı” (1977,1992), “Köhnə evlər” (1977), “Qədim Bakı” (1977), “Yeni Məscid” (1977), “Türbə” (1984),  “Dəvələr” (1985), “Qız qalası” (1985), “İçərişəhər” (1991),  “Təndir” (1992),  “Suçular” (1993), “Şirvan qapıları” (1993), “Namaz” (1993), “Tut ağacı”, “Karvansaray” (2003) və digər əsərlər İçərişəhərə həsr edilmiş  lövhələrindədir.

 O, qarışıq texnikada işlədiyi ilk dörd əsər 1967-ci ildə  Bakıda təşkil olunan respublika sərgisində “Azərbaycanın qədim memarlıq abidələri” adı ilə nümayiş olunmuşdur. Cəmil Müfidzadənin  qarışıq texnikada çəkdiyi “Abşeron nefti” silsiləsi 1967-1975-ci illəri əhatə edir. Bu silsiləyə rəssamın “Bakı-neft paytaxtıdır”, “Abşeron nefti”, “Çənlər parkı”,  qarışıq texnikada isə  “Neft ehramı”, “Neft saxlancı”, “Neft mədənlərində”  əsərlərinin adlarını qeyd etmək olar.

Rəssam, 1960-1970-ci illər yaradıcılığıda yer alan “Buhenvald” (1965-1967), “Sülhün keşiyində” (1970-1972),  “Bakı-neft paytaxtıdır” (1967-1970), eləcə də səksəninci illərin əvvəllərində Yaponiyaya səfərindən sonra  işlədiyi “Bu bir daha təkrar olmamalıdır” (1982-1983) silsilələrində dövrünün qarşılaşdığı təzadlı hadisələrə yaradıcı mövqeyini bildirmişdir.

Cəmil Müfidzadə Azərbaycanın unikal yaşayış məkanlarından Xınalığa həsr etdiyi (1980-1990) silsiləsi yaradıcılığında mühüm yer tutur.

Rəssam “Monqolustan torpağında” (1982-1986) silsiləsində Qobi səhrasının dəvəli mənzərələri geniş yer almışdır. Topluya  “Axırıncı tikan”, “Qurumuş çeşmə başında”, “Əsrlərin görüşü” və “Naməlum səs” əsərləri daxildir.

Cəmil Müfidzadənin digər qrafik silsiləsindən  “Şimal”a (1976-1979) “Bəyaz gecələr”, “Şaxta 45 dərəcədədir”, “Şimalın adi günləri”, “Balıqçı adası” lövhələrinin adlarını qeyd etmək olar. Onun  “Misir təəssüratları” (2004-2006) silsiləsinə “Tənha yolçu”, “Misir tarixi”, “İki dost”, “Daimi dostlar” tabloları daxildir.

Rəssamın  Polşa (1972), Azərbaycan (1977, 1985, 1986, 1994, 2006, 2009), Rusiya (1977), İran (1992, 2003), Fransa (1991) və Türkiyədə (1998) fərdi sərgiləri təşkil olunmuşdur.

Cəmil Müfidzadənın əsərləri Azərbaycan  Dövlət  İncəsənət Muzeyində, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qaleriyasında, Şərq xalqları Dövlət İncəsənət Muzeyində (Moskva), Maksim Qorkinin mənzil-muzeyində (Moskva), P. Lüdviqin muzeyində (Almaniya), Ulan-Bator İncəsənət Muzeyində (Monqolustan), Fransa və digər ölkələrin şəxsi kolleksiyalarında  qorunub saxlanılır.

Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında “Qrafika” kafedrasına rəhbərlik edən Cəmil Müfidzadə “Ofort” adlı dərsliyin müəllifidir. Azərbaycan təsviri sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə fırça ustası 1982-ci ildə Əməkdar rəssam, 2002-ci ildə isə Xalq rəssamı fəxri adlarına layiq görülmüşdür.

Cəmil Müfidzadənin xatirəsi onu tanıyanların qəlbində daim yaşayacaqdır.

Allah rəhmət eləsin!

XƏBƏRLƏR

01.07.2022 18:06
Mədəniyyət naziri Anar Kərimov Macarıstanın ölkəmizdəki səfiri Viktor Szederkenyini fəaliyyət müddətinin bitməsi ilə əlaqədar qəbul edib
01.07.2022 17:30
Professor Çingiz Fərzəliyev “İllüstrasiya sənəti” nominasiyasının qalibi olub
01.07.2022 16:48
“Mədəni gənclik” layihəsinə yekun vuruldu
01.07.2022 12:26
Bərdə Regional Mədəniyyət İdarəsinin əməkdaşları üçün təlimlər keçirilib
30.06.2022 17:31
UNESCO-nun “Silahlı münaqişə zamanı mədəni sərvətlərin qorunması haqqında” 1954-cü il tarixli Haaqa Konvensiyası ilə bağlı təlim kursu başa çatdı
30.06.2022 16:59
“Rəngli perimetr” adlı rəsm sərgisi keçirilib
30.06.2022 15:10
Gənc tarzənlər “Yeni adlar”da
30.06.2022 12:58
Anar Kərimov İran İslam Respublikasının mədəni irs, turizm və əl işləri sənayesi naziri Seyid İzzətulah Zərqami ilə görüşüb
30.06.2022 11:09
“Gəncə-Daşkəsən və Qazax-Tovuz iqtisadi rayonlarının tarixi irsinin qorunması və şəhərsalma inkişafı” müzakirə olunub
30.06.2022 10:31
“Şuşa İli”nə həsr olunan muğam festivalına yekun vuruldu
29.06.2022 17:24
Gürcüstan Milli Muzeyinin baş direktoru David Lordkipanidzenin "Afrikadan ilk insanlar, Qafqazdan baxış" adlı mühazirəsi baş tutub
29.06.2022 16:20
“Diplomatic World” jurnalında mədəniyyət naziri Anar Kərimov ilə müsahibə dərc edilib
29.06.2022 12:47
“4-cü Beynəlxalq Bakı Yay Caz günləri” keçiriləcək
29.06.2022 12:15
Mədəniyyət Nazirliyi “Qarabağın tarixi” mövzusunda qısa videoçarxlar müsabiqəsi elan edir
29.06.2022 10:42
Braziliyanın “Choronas” musiqi qrupu Beynəlxalq Muğam Mərkəzində çıxış etdi
29.06.2022 10:28
Qarabağ Dirçəliş Fondunun təşəbbüsü ilə “Qarabağ gecəsi” xeyriyyə konserti keçirilib
28.06.2022 17:37
Azərbaycan kitabları “Kitab sənəti” müsabiqəsində qalib olub
28.06.2022 15:28
"Silahlı münaqişə zamanı mədəni sərvətlərin qorunması haqqında" 1954-cü il tarixli Haaqa Konvensiyası ilə bağlı təlim kursuna start verildi
28.06.2022 11:55
Azad Cəfərlinin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti UNESCO-da müzakirələrdə iştirak edib
28.06.2022 11:08
“Kommunikasiya meneceri” layihəsi regionlararası kommunikasiyanın daha effektiv qurulmasına əhəmiyyətli töhfə verəcək
28.06.2022 10:34
“Şuşa mədəniyyətinin inciləri”: Şuşa qalası
28.06.2022 10:14
Kəlbəcər İşğal və Zəfər muzeyləri kompleksinin təməli qoyulub
28.06.2022 10:04
“44 gün – tarixi Zəfər” çoxcildliyinin birinci kitabının təqdimatı keçirildi
24.06.2022 18:15
“Şuşa söhbətləri” layihəsində “Musiqinin Şuşaya qayıdışı” mövzusuna həsr olunmuş növbəti görüş keçirildi
23.06.2022 15:03
III “Azerbaijan Design Award” müsabiqəsi başa çatdı
23.06.2022 10:03
"Kommunikasiya meneceri” layihəsi üzrə ADA Universitetində təlimlər davam edir
22.06.2022 14:49
Anar Kərimov İrana rəsmi səfəri çərçivəsində bir sıra görüşlər keçirib
22.06.2022 12:47
UNESCO- nun yaradıcı şəhərləri elan edilmiş Şəki, Bakı və Lənkəran şəhərləri ilə bağlı təbliğat işləri aparılır
22.06.2022 12:14
Azərbaycan Dövlət Uşaq Filarmoniyasının Gəncədə "Şuşa ili" çərçivəsində konserti keçirilib
22.06.2022 11:21
Nazir Anar Kərimov İranın Mədəni İrs, Turizm və Əl işləri naziri ilə görüşüb