Mahnı, musiqi qədər, incəsənət, mədəniyyət qədər insanları bir-birinə heç nə bağlamır. İncəsənətin, mədəniyyətin, xüsusən də, mahnının, musiqinin oynadığı rolu heç bir vasitə oynaya bilməz.

HEYDƏR ƏLİYEV
891

“Avey” qoruğunda arxeoloji qazıntılar həyata keçirilib

Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin tabeliyində fəaliyyət göstərən “Avey” Dövlət tarix-mədəniyyət Qoruğunun Göyəzən filialı ərazisində aparılan kəşfiyyat xarakterli arxeoloji tədqiqatlar yekunlaşıb. Qazıntılar AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun əməkdaşı, arxeoloq Pərviz Qasımovun rəhbərliyi ilə “Avey” Dövlət tarix-mədəniyyət qoruğunun Göyəzən filialında elmi-arxeoloji qazıntılar və payız məktəbi” layihəsi çərçivəsində həyata keçirilib.

Göyəzən dağında yer səthindən təqribən 400 metr hündürlükdə yerləşmiş, düzbucaqlı olmayan qaya parçalarından inşa edilən 7 bürclü Göyəzən qalasının tədqiq edilib. Həmçinin Göyəzən dağının şimal-qərb ətəyində aşkar edilmiş gətirilmə sal və qaya parçalarının olduğu ərazidə arxeoloji qazıntılar aparılıb.

Tədqiqat işləri nəticəsində məlum olub ki, qalanın bürclərinin diametri 6, mövcud hissələri isə 4 metr hündürlüyə malikdir. Cənub-şərqdən, yəni giriş tərəfdən şimal-qərbə tərəf uzanan divarın uzunluğu, beş bürc də daxil olmaqla 111, qalanın dağa dayaqlandığı arxa hissəsinin uzunluğu isə 99 metrdir.

Qalanın inşasının tarixini müəyyən etmək üçün giriş hissəsinin şimal bürcünün ətəyində şurf qoyulub. Qazıntılar zamanı müəyyən edilib ki, qalanın bürclərinin ətrafları da qalanın tikintisində istifadə olunmuş səthi cilalanmamış qaya parçaları ilə doldurulub. Bu çeşidli üsul orta əsrlərdə bürc və divarların bərkidilməsi üçün istifadə olunurdu. Şurfdan çıxarılan qaya parçaları arasında Orta əsrlər dövrünə xas olan 200 ədəddən çox yerli şirli və şirsiz keramika fraqmentləri aşkar edilib.

Arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində məlum olub ki, qala bölgənin islam dövrünə xas memarlıq üslubunda inşa edilib. Qalanın inşasının daha dəqiq tarixini müəyyən etmək üçün qazıntılar zamanı aşkar olunmuş nümunələrdən radio karbon analiz üçün götürülüb.

Qaladan 200 metr yüksəklikdə tam fərqli memarlıq üsulu ilə tikililər görünməkdədir. İlkin rəyə görə, kub formalı cilalı daşlardan hörülmüş bu divarlar çox ehtimal ki, antik və ya erkən xristian dövrü sakral xarakterli ibadətgahlar və sığınacaqlar olub. Bu tikililərə gedən cığırların təbii aşınması onlarda tədqiqatların aparılmasını çətinləşdirir.

Arxeoloji qazıntılar zamanı 12 torpaq qəbir aşkar edilib. Doqquz skeletdə əllərin sinə üzərində çiyinlərə doğru, çarpaz qoyulması, tabutun əlamətlərinin olmaması, şimal-qərbdən cənub-qərbə beli üzərində istiqamətlənmə birbaşa Qafqaz Albaniyasının orta əsrlər dəfn ənənəsini təkrar etməkdədir. Daha bir skelet biri sol çiyini üzərində lakin xristian adəti üzrə dəfn edilib. Digər skeletin sağ əli çiyinə doğru, sol əl isə, ona paralel lakin sağ çanağa doğru istiqamətlənib.

Daş qutu qəbirin aşkar edilməsi ərazidə ardıcıl olaraq yüzilliklər boyu Qafqaz albanlarının böyük bir xristian nekropolunun olmasını göstərir. Yaxşı cilalanmış daş qutu qəbirdə ilk orta əsrlərdə erkən alban xristianlığı üçün xas olan tərzdə dəfn qeydə alınıb. Dəfnlərdən tunc, mis və dəmirdən az sayda sırğalar, üzüklər, düymələr aşkar edilib.

Aparılmış qazıntılar Qafqaz Albaniyasına aid daha bir mühüm abidənin aşkar edilməsi ilə nəticələnib. 75 kvadratmetr olan qazıntı sahəsinin GPS koordinatları götürülüb, geodezik cihazlarla ölçmələr aparılıb.

“Avey” Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğunun Göyəzən filialında elmi-arxeoloji qazıntılar və payız məktəbi” layihəsi çərçivəsində qoruq ərazisinə turlar, məktəbli və tələbələr üçün ustad dərslər də təşkil edilib.

XƏBƏRLƏR

16.05.2022 16:23
Rauf Hacıyevin doğum günündə məzarı ziyarət olundu
16.05.2022 14:06
Dünya şöhrətli həmyerlimiz xüsusi proqramla Bakıda səfərdədir
16.05.2022 12:03
“Şuşa mədəniyyətinin inciləri”: Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev
14.05.2022 21:02
V “Xarıbülbül” Beynəlxalq Folklor Festivalı başa çatıb
14.05.2022 16:30
Orxan Alptekin: Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığı əbədi yaşayacaq
14.05.2022 16:18
“Xarıbülbül” festivalında ölkəmizin folklor kollektivləri səhnəyə çıxıb
14.05.2022 15:43
Türkiyəli sənətçi: Özünəməxsus ənənələri olan Şuşada belə bir festivalın keçirilməsi onun adına layiqdir
14.05.2022 15:32
Əsəd Karaca: Şuşanın azad edilməsi son əsrdə Azərbaycan tarixinin ən şanlı qələbəsidir
13.05.2022 19:09
“Xarıbülbül” festivalında Pakistan və Özbəkistanın rəqs qrupları çıxış edib
13.05.2022 18:17
Polad Bülbüloğlu: “Xarıbülbül” festivalı Şuşanın simvollarından birinə çevrilib
13.05.2022 17:40
Dünyanın ən uzun mədəniyyət gecəsi geri qayıdır
13.05.2022 17:34
Festivalın ikinci günündə Cıdır düzündə qurulmuş səhnədə bir-birindən maraqlı ifalar təqdim olunub
13.05.2022 17:04
Görkəmli bəstəkar, SSRİ Xalq artisti Qara Qarayev anılıb
13.05.2022 16:53
Etibar Əsədli: Şuşadakı bugünkü ifam heç vaxt yaddaşımdan silinməyəcək...
13.05.2022 16:17
“Mədəni gənclik” layihəsi çərçivəsində tələbələr “Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah” tamaşasını izləyiblər
13.05.2022 16:07
Şuşaya qovuşmaq arzusu ilə qovurulmağa dəyərmiş!
13.05.2022 15:51
Samirə Mustafayeva: Şuşamızda həyat yenidən canlanıb
13.05.2022 14:24
Şuşa sevinclidir, Şuşa nikbindir!
13.05.2022 13:44
Fransada yaşayan həmyerlimiz Etibar Əsədli V “Xarıbülbül” Beynəlxalq Folklor Festivalında çıxış edib
13.05.2022 12:22
V "Xarıbülbül" Beynəlxalq Folklor Festivalı maraqlı konsert proqramları ilə davam edir
12.05.2022 17:02
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada V “Xarıbülbül” Beynəlxalq Folklor Festivalının açılışında iştirak ediblər
12.05.2022 13:20
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada V “Xarıbülbül” Beynəlxalq Folklor Festivalının açılışında iştirak ediblər
12.05.2022 11:43
Azərbaycan Tehran Beynəlxalq Kitab Sərgisində təmsil olunur
12.05.2022 11:03
Naxçıvanın inkişaf yolundan bəhs edən kitab paytaxt kitabxanalarına təqdim olunub
12.05.2022 10:15
Bu gün Şuşada "Xarıbülbül" Beynəlxalq Folklor Festivalı başlayacaq
11.05.2022 17:52
Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin filarmoniyada konserti keçirildi
11.05.2022 12:54
Kino xadimlərimiz Avropa Film Akademiyasına üzv seçilib
11.05.2022 12:30
“Mən fəxr edirəm ki, Azərbaycanlıyam!” adlı silsilə tədbirlər proqramı təşkil edilib
11.05.2022 12:26
“Mədəni gənclik” Akademik Rus Dram Teatrında
10.05.2022 18:43
Xalqımızın mübarizə ruhunun, tarixi Zəfərinin rəmzi olan Xarıbülbül bu il də dünyanı Şuşanın seyrinə çağırır
10.05.2022 14:48
İncəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı